Tradycyjnie za kamienie szlachetne uważa się cztery: diament, rubin, szafir i szmaragd. Pozostałe kamienie używane w jubilerstwie nazywa się potocznie półszlachetnymi albo ozdobnymi. Ten podział utrwalił się w handlu i opiera się głównie na rzadkości i cenie, a nie na budowie minerału.
Szlachetne i półszlachetne w skrócie
| Cecha | Kamienie szlachetne | Kamienie półszlachetne |
|---|---|---|
| Przykłady | Diament, rubin, szafir, szmaragd | Ametyst, agat, kwarc różowy, lapis lazuli, jaspis i setki innych |
| Twardość (Mohs) | Zwykle 7,5–10 | Od około 2,5 do 8 |
| Rzadkość | Rzadkie w jakości jubilerskiej | Od bardzo pospolitych po rzadkie |
| Cena | Wysoka | Od niskiej do bardzo wysokiej |
| Podstawa podziału | Handel i tradycja | Handel i tradycja |
Dlaczego gemmolodzy nie lubią tego podziału
- Akwamaryn to ten sam minerał co szmaragd, czyli beryl, a mimo to trafia do półszlachetnych.
- Najlepszy jadeit czy opal szlachetny potrafią kosztować więcej niż przeciętny rubin.
- Ametyst był kiedyś ceniony na równi z kamieniami szlachetnymi. Stracił ten status, gdy odkryto jego duże złoża w Brazylii.
- Dlatego coraz częściej mówi się po prostu o kamieniach jubilerskich albo ozdobnych i opisuje każdy konkretnie: minerał, twardość, obróbkę.
Kamienie ozdobne w naszej kolekcji
| Kamień | Minerał | Mohs |
|---|---|---|
| Agat | Warstwowy chalcedon | 6,5–7 |
| Agat niebieski | Warstwowy chalcedon | 6,5–7 |
| Agat różowy | Warstwowy chalcedon | 6,5–7 |
| Akwamaryn | Niebieskozielona odmiana berylu | 7,5–8 |
| Ametyst | Fioletowa odmiana kwarcu | 7 |
| Awenturyn | Kwarc z drobinkami fuksytu | 6,5–7 |
| Chalcedon | Skrytokrystaliczna odmiana kwarcu | 6,5–7 |
| Cytryn palony | Ametyst wygrzany do złocistej barwy | 7 |
| Howlit | Krzemoboran wapnia | 3–3,5 |
| Howlit turkusowy | Howlit barwiony na turkusowo | 3–3,5 |
| Jaspis czerwony | Drobnoziarnista odmiana kwarcu z tlenkami żelaza | 6,5–7 |
| Jaspis obrazkowy | Jaspis, drobnoziarnista odmiana kwarcu | 6,5–7 |
| Karneol | Pomarańczowa odmiana chalcedonu | 6,5–7 |
| Kryształ górski | Czysty, bezbarwny kwarc | 7 |
| Kwarc różowy | Różowa odmiana kwarcu | 7 |
| Lapis lazuli | Skała z lazurytu, kalcytu i pirytu | 5–5,5 |
| Larimar | Niebieski pektolit | 4,5–5 |
| Lepidolit | Łyszczyk litowy | 2,5–3,5 |
| Malachit | Węglan miedzi | 3,5–4 |
| Mokait | Jaspis, drobnoziarnista odmiana kwarcu | 6,5–7 |
| Opal różowy | Uwodniona krzemionka | 5,5–6 |
| Rodonit | Krzemian manganu | 5,5–6,5 |
| Serpentyn | Minerał z grupy serpentynów, nazywany też nowym jadeitem | 3–5 |
| Sodalit | Minerał z grupy skaleniowców | 5,5–6 |
| Topaz niebieski | Krzemian glinu i fluoru | 8 |
| Unakit | Skała z zielonego epidotu, różowego skalenia i kwarcu | 6–7 |
Szlachetny to nie to samo co naturalny
Podział na szlachetne i półszlachetne nic nie mówi o tym, czy kamień jest prawdziwy. Rubin może być syntetyczny, a tani jaspis bywa w pełni naturalny. Ważniejsze jest pytanie, czy kamień był barwiony, wygrzewany albo czy nie jest szkłem. O tym piszemy w poradnikach jak rozpoznać kamień naturalny i kamienie barwione i imitacje.
